Imagine all the people
Living for today...
Imagine all the people
Living life in peace...
Imagine all the people
Sharing all the world...


Αν σταματούσαμε για λίγο και φανταζόμασταν τον κόσμο όπως τον προτείνει ο John Lennon, θα είχαμε μια ζωή γεμάτη χρώμα, ζωντάνια χαρά και πολύ μουσική. Ο John Lennon θεωρείται ένα από τα κορυφαία ινδάλματα παγκοσμίως. Ίσως, όμως, να είναι και ένα πρόσωπο που έχουμε πλάσει με τη φαντασία μας και κρυφά έχουμε συνομιλήσει μαζί του κάποια κρύα νύχτα. Όπως, για παράδειγμα ο καλικάντζαρος που επισκέπτεται την επιφάνεια της γης, με σκοπό να αναστατώσει τους ανυποψίαστους ανθρώπους, ώσπου να επιστρέψει στα έγκατά της.

Μουσικός, ποιητής, ζωγράφος, κινηματογραφιστής, ακτιβιστής, ιδιοφυΐα, ίνδαλμα για πολλούς. Για άλλους, ο Lennon υπήρξε έρμαιο στα χέρια μιας γυναίκας. Παρόλα αυτά, ο Lennon αποτελεί κομμάτι της παγκόσμιας σύγχρονης ιστορία της μουσικής, προσφέροντας τραγούδια και ανθρωπιστικό έργο, ενώ στη σύντομη ζωή του λατρεύτηκε όσο λίγοι. Πριν από 65 χρόνια παίχτηκε η πρώτη πράξη της ζωής του στο Liverpool υπό τους βομβαρδισμούς των ναζί, ενώ 25 χρόνια πριν άφησε την τελευταία πνοή του στην είσοδο του σπιτιού του στη Νέα Υόρκη.

Ο John Lennon είχε από μικρός υιοθετήσει μια διαφορετική στάση και συμπεριφορά από τους υπόλοιπους συνομήλικους του. Ήταν απόμακρος, εσωστρεφής, δεν εξέφραζε τα συναισθήματά του. Δυο γεγονότα τον σημάδεψαν στην εφηβεία του, το ένα πολύ τραγικό, o θάνατος της μητέρας του και το άλλο καθοριστικό για την εξέλιξή του, τα τραγούδια του Elvis Prisley. Δεν του άρεσε η ιδέα της δουλειάς με τη στενή της έννοια, να ξοδεύει οκτώ ώρες την ημέρα, δηλαδή, για να εξασφαλίζει τα προς το ζην. Για αυτό και παρέμεινε στο Art College ακόμη και μετά την αποτυχία του στις εξετάσεις. Δεν τον ενδιέφερε ουσιαστικά ούτε το χρήμα. Ήταν συνεχώς άφραγκος και δανειζόταν πολύ συχνά. Ο Lennon φαίνεται πως είχε αποβάλλει την εργασία και το χρήμα ως αξίες, από την εφηβεία του κιόλας. Άρχισε να ντύνεται στα μαύρα και να συμπεριφέρεται σαν ροκάς, όπως έλεγε. Ήθελε από μικρός να ταρακουνήσει συθέμελα αυτό τον πλανήτη με την φωνή του. Φαίνεται πως προετοιμαζόταν…

Το κατάφερε! Δημιούργησε με τους Paul McCartney, George Harrison, Ringo Star μια μπάντα με το όνομα “The Beatles”. H εμφάνισή της στις αρχές του 1962 δεν άλλαξε μόνο την ιστορία της μουσικής. Επηρέασε τα τραγούδια που ακούμε σήμερα, άλλαξε τον τρόπο ζωής, άλλαξε και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε πλέον τους μουσικούς. Χάρη στους Beatles (και ειδικότερα στον Lennon) τα συγκροτήματα δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως επαγγελματίες που παίζουν μέτρια μουσική με σκοπό τη διασκέδαση, αλλά και ως προσωπικότητες που έχουν πράγματι να προσφέρουν πολλά και να πουν άλλα τόσα. Πλέον, τα συγκροτήματα έχουν δύναμη και τα μέλη τους δεν αντιμετωπίζονται ως τυχάρπαστοι που δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν από το “να γρατζουνάνε μια κιθάρα”, όπως στο παρελθόν. Έχουν φωνή, έχουν το βήμα να διαμαρτυρηθούν για τα προβλήματα και τα άδικα της κοινωνίας και όχι μόνο. Η μουσική και τα τραγούδια των Beatles εξαπλώθηκαν από το Liverpool και έφτασαν σε όλες τις γωνιές του πλανήτη, απελευθερώνοντας τους νέους. Ο διανοούμενος Lennon δεν κρύβει την ευαισθησία του, ούτε κλείνει τα μάτια του μπροστά στα προβλήματα της κοινωνίας του 1960. Αναζητά αδιάκοπα τρόπους για να πειραματιστεί και τελικά να ελευθερωθεί.

Τα Σκαθάρια σιγά-σιγά μεγάλωσαν όπως και οι προσωπικές ανάγκες τους. Οι διαφορές τους έγιναν ιδιαίτερα ορατές και αξεπέραστες, ο συνδετικός τους κρίκος, το συγκρότημα και η μουσική δεν ήταν αρκετά να τους κρατήσουν μαζί. Οι Beatles τυπικά διαλύθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1970 με τη βοήθεια των δικαστηρίων. Ουσιαστικά τη διάλυση τη σήμανε ο ίδιος ο Lennon με τη χαρακτηριστική φράση: «εγώ έφτιαξα το γκρουπ, εγώ το διαλύω».

Το γεγονός που θα καθορίσει την μετέπειτα πορεία του John Lennon είναι η γνωριμία του με την αβαν-γκαρντ καλλιτέχνιδα Yoko Ono το Νοέμβριο του 1966. Η Ono τον απελευθερώνει από τα στεγανά και το κατεστημένο, γεμίζει περισσότερο την ακόρεστη επιθυμία του να δοκιμάσει τον εαυτό του και σε άλλους χώρους πέρα από τη μουσική. Η σχέση του μαζί της, τον επηρέασε σε μεγάλο βαθμό. Τον επηρέασε ως άνθρωπο, ως καλλιτέχνη. Η Ono του έδειξε τη δύναμη της ελευθερίας και ο Lennon γοητεύτηκε από αυτήν. Αφέθηκε να δοκιμάσει μαζί της τα όρια του μυαλού του, τη δημιουργικότητα του, τη φαντασία του ακόμη και την ανοχή του FBI. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε, ούτε να απαξιώσουμε τη σχέση τους, καθώς μέσα από αυτή γνωρίσαμε μια σημαντική πτυχή της προσωπικότητας του John Lennon.

Μια προσωπικότητα σαν αυτή του Lennon δεν θα μπορούσε να μείνει στάσιμη, να περιοριστεί στα πλαίσια μιας συντηρητικής κοινωνίας που θα άλλαζε λίγο αργότερα. Δεν θα μπορούσε να μην βγει στο δρόμο να ουρλιάξει για το άδικο. Ο ειρηνιστής και ακτιβιστής Lennon δεν φοβήθηκε να βροντοφωνάξει, να διαμαρτυρηθεί για τα δικαιώματα των ανθρώπων και τους άδικους επεκτατικούς πολέμους. Έζησε τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής του στη Νέα Υόρκη και παρότι συχνά είχε πρόβλημα με την άδεια παραμονής του, δεν δίστασε να καταδικάσει την πολιτική των ΗΠΑ, τον πόλεμο στο Βιετνάμ και να ζητήσει την άμεση αποχώρηση των στρατευμάτων. Ο Lennon και η Ono, θέλοντας να περάσουν στον κόσμο μήνυμα ειρήνης και έρωτα (Make Love Not War), παρέμειναν επί μία εβδομάδα καθηλωμένοι στο κρεβάτι όπου και φωτογραφήθηκαν. Το “κρεβάτωμα” για την ειρήνη στο Άμστερνταμ και το τραγούδι “Give Peace A Chance” ήταν μια κίνηση διαμαρτυρίας για τις συμφορές και τη βία που κλονίζουν τον κόσμο. Ο John Lennon στις φωτογραφίες μοιάζει να πλανιέται, να αιωρείται πάνω από το λευκό κρεβάτι, να μην βρίσκεται παρών. Συμπάσχει και διαμαρτύρεται με αυτό τον ξεχωριστό τρόπο. Μοιάζει αποξενωμένος και εσωστρεφής, αλλά και τόσο κοντά σε αυτούς που υποφέρουν.

Η ζωή του τελείωσε απρόσμενα. Ο Mark Chapman, που αργότερα δήλωσε θαυμαστής, αφαίρεσε τη ζωή του θρυλικού σκαθαριού. Μια μεγάλη μορφή της μουσικής, ένα ίνδαλμα για τους απανταχού πιτσιρικάδες και τους αιώνιους έφηβους χάθηκε μέσα στον θόρυβο και τον καπνό της κάνης. Ο Lennon ήταν εναντίον των όπλων και των πολέμων, έγραψε τραγούδια και μουσική που υπονοούσαν την καταστροφή και τον πόνο που προκαλούν. Ένα όπλο, όμως, στα χέρια ενός άλλου ανθρώπου (διαβολικού όπως λένε χαρακτηριστικά) τον χώρισε από τη ζωή. Ο John Lennon έχει φύγει, αλλά είναι παρών. Τον συναντούμε μέσα στα τραγούδια του, στην ποίησή του, στις ταινίες του, μέσα στο μυαλό μας ακόμα και στους τοίχους σαν γκράφιτι. Ήταν εδώ για 40 χρόνια, όμως, το έργο του μας σημαδεύει ακόμα και σήμερα.

You may say I am a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you'll join us
And the world will be as one.

Συντάκτης: Σταυρούλα Βλάχου
 
Λίστα όλων των άρθρων